Czy ufamy prognozom tworzonym przez AI? Nowe badanie pokazuje wyraźną różnicę

Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza do meteorologii. Modele wykorzystujące AI potrafią już tworzyć prognozy pogody, a ich rozwój może w przyszłości zmienić sposób, w jaki przewidujemy pogodę. Jest jednak coś, czego nie da się zbudować wyłącznie za pomocą algorytmów – zaufanie odbiorców.

Pokazuje to nowe badanie przeprowadzone przez brytyjski Met Office. W ankiecie wzięło udział ponad 6000 osób z całej Wielkiej Brytanii. Respondentów zapytano m.in. o to, na ile ufają różnym rodzajom prognoz pogody i czy zdecydowaliby się wykorzystywać je przy podejmowaniu decyzji.

Duża różnica w zaufaniu do prognoz

Wyniki pokazują wyraźną różnicę pomiędzy prognozami opartymi na tradycyjnych modelach fizycznych a potencjalnymi prognozami generowanymi wyłącznie przez sztuczną inteligencję. Około 80 proc. badanych deklarowało, że czułoby się pewnie, wykorzystując obecne prognozy oparte na modelach fizycznych do podejmowania decyzji związanych z pogodą. W przypadku prognoz, które w przyszłości mogłyby być tworzone wyłącznie przez AI, odsetek ten spadał do około 40 proc.

Podobną różnicę widać w postrzeganiu dokładności prognoz. Około 78 proc. respondentów uważało, że prognozy oparte na modelach fizycznych są dokładne. W przypadku potencjalnych prognoz generowanych przez AI było to około 45 proc. Oznacza to, że choć sztuczna inteligencja szybko rozwija się w meteorologii, społeczne zaufanie do tej technologii wciąż jest znacznie niższe.

AI nie musi oznaczać odejścia od fizyki

Met Office podkreśla jednak, że rozwój sztucznej inteligencji w prognozowaniu pogody nie musi oznaczać zastąpienia dotychczasowych metod. Przeciwnie. Brytyjska służba meteorologiczna rozwija podejście, w którym AI ma współpracować z modelami opartymi na prawach fizyki oraz wiedzą meteorologów.

Takie połączenie może pozwolić wykorzystać mocne strony obu metod. Modele fizyczne opisują procesy zachodzące w atmosferze, natomiast algorytmy AI mogą szybko analizować ogromne ilości danych i wychwytywać zależności, które mogą być trudne do wykorzystania tradycyjnymi metodami. Zanim nowe rozwiązania trafią do operacyjnego prognozowania, powinny być jednak odpowiednio przetestowane i zweryfikowane.

Meteorolog nadal potrzebny

Badanie pokazuje również, że w przypadku prognoz pogody liczy się nie tylko sama dokładność. Ważne są również zaufanie, przejrzystość i odpowiedzialność. Meteorolog nie jest bowiem jedynie osobą przekazującą wynik modelu. Musi ocenić niepewność prognozy, porównać różne źródła informacji i określić, jakie mogą być rzeczywiste konsekwencje prognozowanych zjawisk.

Dlatego przyszłość meteorologii prawdopodobnie nie będzie prostym wyborem pomiędzy człowiekiem, tradycyjnym modelem i sztuczną inteligencją. Bardziej prawdopodobny jest model, w którym AI staje się kolejnym narzędziem wykorzystywanym przez meteorologów, a nie ich całkowitym zastępstwem.

Badanie Met Office pokazuje przy tym coś istotnego: odbiorcy prognoz są zainteresowani technologicznymi zmianami, ale jednocześnie oczekują, że za nowymi rozwiązaniami nadal będą stały nauka, kontrola jakości i odpowiedzialność człowieka.